POWIAT MAKOWSKI
Wymagane jest uaktualnienie wtyczki Flash Player.
Wymagane jest uaktualnienie wtyczki Flash Player.
Znajdujesz się w: Strona główna / Historia Powiatu Makowskiego / Średniowiecze / Kościół na Grodzisku
23 lipca 2017
poprzedni miesiąc następny miesiąc
pn wt śr czw pt so nd
          1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30
31            
imieniny
Sławy, Sławosza, Żelisławy
  

Kościół na Grodzisku

 

Kościół na Grodzisku

Mazowsze to kraina, której losy można określić w dziejach Polski jako niezwykłe. Ze wszystkich dzielnic najtrudniej ją wyodrębnić, ma bowiem wyjątkowo płynne, niejasne, a często wręcz nieczytelne granice.

W okresie kształtowania się państwa polskiego graniczyło z państwem Polan, w skład którego ostatecznie weszło. Z drugiej strony do granic Mazowsza sięgały wpływy ośrodka krakowskiego. Wciśnięte dodatkowo między plemiona bałtyjskie na północy i plemiona ruskie na wschodzie, zachowało swą odrębność kulturową.

Z wielką radością przyjąłem artykuł Moniki Załęskiej „Jak się żyło naszym przodkom” (ZM – nr 6 (133) – przypominający o najstarszym na ziemi makowskiej centrum z grodziskiem w Sypniewie. Autorka porusza wiele wątków dotyczących życia naszych przodków przed tysiącem lat. Do jednego z nich chciałbym się odnieść. Cytat z artykułu: „Nie rozstrzygnięto do tej pory kwestii przynależności Sypniewa do organizacji kościelnych i tego, czy ośrodek administracyjny istniał tu również w XII i XIII w. Wiadomo natomiast, że mimo że gród został zniszczony przez pożar w XI wieku, to inne osady otwarte z terenu Sypniewa funkcjonowały w wiekach od XII do XVII”. Autorka kończy swoje opracowanie zdaniem: „Odkrycia dokonywane współcześnie poszerzają naszą wiedzę o kulturze materialnej i wydarzeniach związanych z historią naszego pięknego regionu”.

Proces chrystianizacji możemy obserwować na podstawie źródeł dostępnych, a mianowicie realiktów dawnych cmentarzysk. Takimi wyraźnymi kryteriami postępu chrystianizacji był z jednej strony zanik zwyczaju palenia zwłok, z drugiej zaś strony zanik darów grobowych. W sytuacji zachowania większości cmentarzy wiejskich pierwszym dowodem chrystianizacji było pojawienie się na miejsce grobów całopalnych pochówków szkieletowych.

Taką sytuację mamy na cmentarzysku przy Grodzisku w Sypniewie. W grobie nr 658 znaleziono monetę srebrną – denar Ottona i Adelajdy, pochodzący z pierwszej połowy XI wieku – przyjąć więc można, że do grobu włożona została w końcu XI wieku. Nie można wykluczyć, że pierwsze cmentarze tego rodzaju powstały w bezpośrednim sąsiedztwie zakładanych kościołów – na naszych terenach po utworzeniu diecezji w Płocku. Czy zatem przy grodzie w Sypniewie był kościół? To pytanie zadajemy sobie wszyscy. Zadają je archeolodzy i historycy.

Zdjęcia lotnicze wykonane kilka lat temu przez archeologów nad grodem w Sypniewie pokazują wyraźnie drogę zrobioną przez bagna od grodu do pobliskiej Porytki (dł.ok.200m).
Ludność od pokoleń wspomina o istniejącym tu kościele.

Do 1440 roku Sypniewo i okoliczne wsie należały do parafii Sieluń, potem do parafii Gąsewo. W 1914 roku wyodrębniono parafię Sypniewo. W dostępnych nam dotychczas dokumentach archiwalnych obu parafii nie było żadnej wzmianki o kościele na Grodzisku.

Latem ubiegłego roku wraz z księdzem Ryszardem Dębkiem (wykorzystując jego znajomości w kurii biskupiej) udaliśmy się do Archiwum Diecezjalnego w Płocku. „Wyciągnęliśmy” na światło dzienne nieoglądane od wieków materiały, pisane w większości „starą” łaciną. Kserowaliśmy je (za zgodą księdza kustosza) przez kilka godzin.
I oto sensacja! W protokołach przedstawicieli Biskupa Płockiego z wizytacji kościoła gąsewskiego z roku 1695 przytacza się dużo wcześniejsze zapiski z poprzednich wizytacji o kościele na Grodzisku. Te sensacyjne materiały zaczynają się od słów: „Kościół na Grodzisku pod wezwaniem świętego Laurentego nie posiada pisanych dokumentów powstania ani żadnej fundacji, która znajdowałaby się w prepozyturze Biskupa Płockiego...”.

A więc kościół na Grodzisku był!!!

Był to kościół pod wezwaniem św. Laurentego, (czyli św. Wawrzyńca). Jest tam dalej jego dokładny opis, wyposażenie, opisane są odpusty. Znajduje się również opis drogi przez bagna z Porytki do grodu, którą uwidocznili na współczesnych zdjęciach archeolodzy.
Po przetłumaczeniu tekstu zadumaliśmy się z księdzem Dębkiem nad naszą historią. „Słyszeliśmy” bicie dzwonów w kościele na Grodzisku, których opis jest również tam zamieszczony. Po raz pierwszy od kilkuset lat ten dokument historyczny ujrzał światło dzienne i po raz pierwszy przekazujemy go do wiadomości publicznej. (Pełne tłumaczenie u autorów). I oto jeszcze jedna zagadka naszych dziejów została odkryta. Rodzą się więc następne pytania: Komu ten kościół podlegał? Parafii sieluńskiej? A może bezpośrednio zakonowi w Czerwińsku? Czy jest to najstarszy kościół tej części Mazowsza?


Fragment tekstu łacińskiego z protokołu
wizytacyjnego parafii Gąsewo z 1695 r.

Roman Zakrzewski

INTERmedi@


Zadaj pytanie Staroście
Powiat w obiektywie
Spacer wirtualny
Foto Galeria
Mapa dojazdu
Baza firm
Gospodarstwa Agroturystyczne
Portal mapowy
Portal Samorządowy
Fundacja Kocham Maków
Powiat Makowski, ul. Rynek 1, 06-200 Maków Mazowiecki, pow. makowski, woj. mazowieckie
tel.: 29 717-36-60, fax: 29 717-36-64, email: starostwo@powiat-makowski.pl , http://www.powiat-makowski.pl
NIP: 757-14-52-124, Regon: 550668841
Poprawny HTML 4.01 Transitional Poprawny arkusz CSS Poprawne kodowanie UTF-8 Strona zgodna z WCAG 2.0 AA
projekt i hosting: INTERmedi@
zarządzane przez: CMS - SPI
Niniejszy serwis internetowy stosuje pliki cookies (tzw. ciasteczka). Informacja na temat celu ich przechowywania i sposobu zarządzania znajduje się w Polityce prywatności.
Jeżeli nie wyrażasz zgody na zapisywanie informacji zawartych w plikach cookies - zmień ustawienia swojej przeglądarki.
x